Προσγειωνομαι στην Αθηνα εικοσιεννεα ωρες απο την ωρα που η μαμα  εφυγε για το τελευταιο της ταξιδι.  Γυρισε τον κοσμο στα νιατα της η μαμα. Μεχρι την Ιαπωνια και τις Ινδιες πηγε μαζι με τον αγαπημενο της. Και τωρα παει να τον συναντησει. Και μου το ειπε δηλαδη.  Εγω θα φυγω κοριτσακι μου, μου ειπε την τελευταια φορα που μιλησαμε. Ματαια προσπαθησα να την πεισω να τρωει το φαγακι της. Το ειπε και το εκανε. Οπως παντα.  Σαββατο μεσημερι πριν εννεα ημερες η Τινα της εκλεισε τα ματακια.

Προσγειωνομαι στην πραγματικοτητα εννεα μερες μετα στην Washington και παλι. Ουτε πρωϊνα τηλεφωνηματα, ουτε τιποτα πια.  Απο την γωνια μου βλεπω τον ηλιο να δυει πισω απο τις λευκες και αναρωτιεμαι που να βρισκεται η γειτονια των αγγελων. Απο ποιον φεγγιτη τρυπωνει η αγαπη της;  Πως θα μαζεψω και θα τακτοποιησω ενα σωρο αναμνησεις;

Καλο ταξιδι αγαπημενη μανουλα.

Δἀφνη Δρακουλη-Μπαρτσακούλια

17/9/1924 – 11/2//2012

Το ελαιολαδο ειναι παρθενο Ελληνικο απο την ενδοξη Μεσσηνια.  Το ρυζι Arborio απο την τσαχπινα γειτονα.  Το κρεμμυδι δεν ειχε ταυτοτητα αλλα δε μας νοιαζει γιατι ειναι αξεσουαρ, και ο ζωμος ειναι απαραιτητα απο αλανιαρα κοτα. Αν δεν ακολουθησετε τις οδηγιες οπως τις γραφω, θα σας βγει ενας λαπας και μισος και θα ψαχνοσαστε.  Μαραινω τα κρεμμυδακια σε τρεις κουταλιες λαδι. Μολις μαραθουν ριχνω μια κουπα ρυζι και ανακατευω μεχρι να δω οτι ο πρωτος κοκκος αρχιζει να χρυσιζει. Εκει επεμβαινω δυναμικα και ριχνω μισο φλυτζανι ζωμο. Τζιρ τζιρ, φισ φις, σαματας κι εγω ανακατευω με το ξυλινο μου κουταλι. Χαμηλωνω τη φωτια και επιτιθεμαι στο καμπερνε. Μολις πιει το ζωμο το ρυζι αρχιζω να προσθετω ελαχιστο ζωμο, οσο αλατι θελω και συνεχιζω με αυτη τη σειρα. Λιγος ζωμος, ανακατεμα, μια γουλια καμπερνε, λιγος ζωμος και ουτω καθ’εξης. Η διαδικασια αυτη συνεχιζεται για δεκατεσσερα λεπτα. Εκει προσθετω μισο ακομα φλυτζανι ζωμο, λιγες σταγονες truffle oil, σκεπαζω το μαγειρικο σκευος και σβηνω την φωτια.  Τα επομενα πεντε λεπτα κι ενω το ρυζι πινει τον υπολοιπο ζωμο, εγω ασχολουμαι μονο με το καμπερνε.

Τελειωσαμε με την νυφη και τωρα θα σας παρουσιασω τον γαμπρο. Μαυρος καταμαυρος Κοζανιτης και νοστιμουλης. Τον βρηκα το καλοκαιρι σε ενα απο τα καταστηματα Mastic Shop που πουλανε τωρα προϊοντα απο ολη την Ελλαδα.  Να το παρουμε να φιαξουμε ενα ριζοτο ειπαμε οταν το ειδαμε, και ηταν μιλημενο για ριζοτο απο τοτε.  Η μαυρη τρουφα ειναι κομμενη σε πολυ λεπτες φετες και το λαδι εξαιρετικα αρωματικο.

Μοιραζω το ετοιμο ριζοτο σε δυο πιατα.  Μοιραζω το περιεχομενο της γυαλας στα δυο πιατα μαζι με το αρωματικο λαδι. Εχω απο διπλα κι ενα κομματι Parmigiano Reggiano Stravecchio για να ευλογησω την ενωση.

Βεβαια δε χορεψαμε και τον χορο του Ησαϊα γιατι με τοσο Καμπερνε το ριξαμε στην ταραντελλα και σε μακεδονιτικο με χαλκινα τετζερεδια.

Σας φιλω γλυκα.

Τα τελευταια δυο χρονια ο Γιωργος μαζεψε υλικο απο τα αρχεια του και σκαρωσε ενα εξαιρετικο βιβλιο. Τωρα πως να το πω; Λευκωμα; Αφιερωμα; την ιστορια του; Ιστορια του Ελληνικου Κινηματογραφου; Παραμυθι; Οπως και να το πω, γεγονος ειναι οτι ειναι μοναδικο ντοκουμεντο. Ο Γιωργος Ζερβουλακος, ενας “αρχαιος κινηματογραφιτζης” οπως του αρεσει να αυτοαποκαλειται, δεν παραθετει γεγονοτα απλα. Δεν εικονογραφει με τυχαιες φωτογραφιες.  Μερικες απο τις φωτογραφιες (κυριως της Αλικης) τις εχει τραβηξει ο ιδιος. Και σ’αυτες η Αλικη ειναι πιο ομορφη απο ποτε.  Ο Γιωργος δεν ωραιοποιει εποχες, καταστασεις και ανθρωπους. Γραφει αληθινα, κρινει, αγαπα τους δικους του ανθρωπους του κινηματογραφου,  γινεται δηκτικος εκει που πρεπει, λατρευει την ομορφια, φερνει το χτες στο σημερα στο “Δημοπρατηριο Ονειρων”.

Παρασυρομαι στη διηγηση που αρχιζει με την φραση “Αρχη του παραμυθιου, καλησπερα σας.. “  .  Ο χρονος χανει τον μπουσουλα στο δημοπρατηριο ονειρων.  “Αμονταριστα Πλανα” τα χαρακτηριζει η κυρια  Μαρινα Λαμπρακη Πλακα στην εισαγωγη της στο βιβλιο.  Πραγματικα, ο Ζερβουλακος κανει μια βολτα στην εποχη του “Ελληνικου Κινηματογραφου” και σταματα για να χαιρετισει ενα φιλο που εφυγε, για να αποθεωσει μια ομορφη πρωταγωνιστρια, για να χαρακτηρισει τη δουλεια καποιου σκηνοθετη.  Ο κινηματογραφος σαν λαϊκη τεχνη, σαν κοινωνικη εκφραση, σαν πολιτικος λογος, βρισκουν μια θεση στην ιστορια του Γιωργου.

Συγκρινει τασεις παραλληλες αλλων χωρων με αυτες της πορειας του Ελληνικου κινηματογραφου.  Μεταφερει κειμενα αλλων κινηματογραφιτων.  Τα μπλεκει ολα ομορφα στη δικη του διηγηση. Μας μεταφερει στη “στοα των κινηματογραφιστων” μας θυμιζει ανθρωπους που ξεχασαμε και μας γνωριζει ανθρωπους που ουτε καν φανταζομασταν την υπαρξη τους.

Ενα μικρο δειγμα γραφης μπορουμε να βρουμε στο blog του Γιωργου “Εικονες και Λεξεις”. Το κειμενο που σας παραπεμπω ειναι ενα μικρο κομματι απο το λευκωμα που κρατω στα χερια μου.

Σε καποιο σημειο του βιβλιου ο Ζερβουλακος παραθετει ενα κειμενο του Γρηγορη Γρηγοριου που μεταξυ αλλων αναφερει: “Δεν υπαρχει παλιος και καινουργιος Ελληνικος κινηματογραφος.  Ο κινηματογραφος εξελισσεται συνεχως”. Και οσο κι αν μερικοι απο μας εχουμε μεινει λατρεις του Ελληνικου κινηματογραφου  του ’50 και του ’60,  αν δουμε την πορεια του, θα διακρινουμε οχι μονο την εξελιξη αλλα και την καταντια του την μαυρη εποχη της χουντας.

Ο Κακογιαννης, ο Αγγελοπουλος, ο Καζαν, ο Γαβρας, ο Κουνδουρος, ο Φωτοπουλος, ο Αβραμιδης,  ο Φινος, ο Φερρης, ο Φελινι, και οχι μονο ειναι οι πρωταγωνιστες στο “Δημοπρατηριο Ονειρων” σε μια τολμηρη αναστροφη ρολων. Κομπαρσοι οι πρωταγωνιστες, ζωντανες οι μνημες, συγκινητικο το σεναριο και εντεχνη η σκηνοθεσια του Ζερβουλακου. Το καλυτερο ιστορικο-κινηματογραφικο ντοκουμεντο που εχω διαβασει ως σημερα.

Ελπιζω μεσα στα χρονια της κρισης που ζουμε και θα ζησουμε, να θεριεψει η αναγκη του ανθρωπου για δημιουργια.

Σας φιλω γλυκα.

Πη. Ες. Δημοπρατηριο Ονειρων , Εκδοσεις X-rated

]]> http://despinarion2.wordpress.com/2012/02/04/dimopratirio_oneirvn/feed/ 12 despina P1080303 P1080307 P1080309 P1080311 P1080310 P1080313 P1080305 http://despinarion2.wordpress.com/2012/02/01/fleur-de-lys-one-michelin-star-goes-to-san-francisco/ http://despinarion2.wordpress.com/2012/02/01/fleur-de-lys-one-michelin-star-goes-to-san-francisco/#comments Wed, 01 Feb 2012 21:15:15 +0000 despinarion http://despinarion2.wordpress.com/?p=908 Continue reading »

Με την ευκαιρια της δημοσιευσης του σχετικου αρθρου στο στο Food & Leisure Guide
αναρτω εδω το οριτζιναλ κειμενο με φωτογραφιες απο το Fleur de Lys.

Χθες εβλεπα ενα παλιο εργο με την Καθρην Χεπμπορν και τον Σπενσερ Τρεησυ. “Guess who’s coming to dinner”. Καθως το αεροπλανο με τον Σιντνευ Πουατιε προσγειωνεται στο San Francisco στα πρωτα πλανα, γυριζω πισω στα μεσα του Δεκεμβρη 2011, οταν προσγειωνομουν κι εγω εκει  με αεροπλανο της ιδιας εταιρειας. Το San Francisco ειναι μια πολη που παντα συνδεω με καλο φαγητο. Ισως να μην φτανει την Νεα Υορκη, ομως εχει μια εντελως ξεχωριστη γαστρονομικη προσωπικοτητα. Πιο τολμηρη, πιο εθνικ, πιο προσεγμενη διατροφικα. Καθε φορα που θα βρεθω εκει, φροντιζω να γευτω κατι διαφορετικο. Guess who’s coming to dinner!

Δεκεμβρης 2011.  Καινουργια εικονα στους δρομους του San Francisco τα Food Trucks.  Τα τιμησα. Καινουργια εικονα στους δρομους του San Francisco οι ειρηνικες πορειες της κινησης Occupy.  Μιλησα με μερικους.  Καινουργιο παρασημο για το San Francisco, ενα αστερι Μισελεν για το εστιατοριο Fleur de Lys η μαλλον για τον Σεφ Hubert Keller.

O Huber Keller ειναι ενας απο τους πιο διασημους σεφς με πολλα βραβεια και διακρισεις και με πεντε εστιατορια στις Ηνωμενες Πολιτειες.  Εδω στο San Francisco εκτος απο το fleur de Lys που χαρακτηριζεται σαν μοντερνα Γαλλικη κουζινα, υπαρχει και το πιο προσιτο και απλο Burger Bar στον τελευταιο οροφο του πολυκαταστηματος Macy’s στο Union Square, και που ειναι σχεδον αδυνατο να βρεις τραπεζι εαν πας ωρες αιχμης.

Μεγαλωμενος ο ιδιος στην Αλσατια εχει μεταφερει την παραδοσιακη  κουζινα της στις ακτες του Ειρηνικου και συγχρονως σεβεται τις οικολογικες διατροφικες συνηθειες των Καλιφορνεζων.

Περιμενοντας στο μικρο φουαγιε μερικα λεπτα πριν προχωρησω στην τραπεζαρια παρατηρω την διακριτικοτητα του προσωπικου. Λες και υπαρχουν απλα για να εξυπηρετουν χωρις να επιβαλλονται, πραγμα σπανιο στην Αμερικη.  Το μικρο μπαρακι εχει μεγαλη ποικιλια Absinthe.

Η τραπεζαρια με βαρια κλασσικη διακοσμηση. Το σερβις διακριτικο χωρις συνεχεις διακοπες και ερωτησεις για το αν ειμαστε ευχαρηστημενοι. Η λιστα κρασιων ολοκληρος τομος, με αρκετα πενταψηφια νουμερα στο πλαϊ.  Κυριως Γαλλικα και Ευρωπαϊκα κρασια χωρις ομως να σνομπαρει τα κρασια απο τις ηλιολουστες πλαγιες των Napa, Sonoma και Alexander Valleys.

Artisan Foie Gras and smoked duck breast “Torchon”

To foie gras, οτι και να λενε οι παπιοφιλοι, ειναι για μενα η απολυτη λιχουδια. Και ειχα την ευκαιρια να την απολαυσω σε δυο πιατα στο Fleur de Lys.  H παρουσιαση των πιατων χαριτωμενη και πολλες φορες με παιχνιδιαρικη διαθεση, αλλα οι γευσεις θεϊκες.

Ολοκληρο σκηνικο σε ενα πιατο με πολλους συμπρωταγωνιστες διπλα στο κρεας η στο ψαρι. Το φιλε μινιον τρυφερο οσο δεν παιρνει και ψημενο οπως το ζητας.  Ο αστακος επανω τελειος στο ψησιμο και τα δυο μαζι εδιναν μια καινουργια μορφη στον ορο “surf and turf” . Το κλασσικο “macaroni and cheese”  μεσα σε ψημενο ψωμακι ειναι η “αμερικανικη” νοτα στο πιατο.

Το ορτυκι επισης τρυφερο και σε συνδιασμο με το λαχανο παραπεμπει στην Αλσατικη κουλτουρα του μαγειρα.  Συνοδευτικο ενα πιατακι με σπετζλ στολισμενο με τραγανιστα μακαρονια και μια λαχταριστη μπουκια απο φουα γκρα. Φυσικα αυτο ηταν και παλι η δικη μου επιλογη.

Αλλο ενα πιατο που εφτασε στο τραπεζι μας ηταν ενα buffalo steak,  επισης πολυ τρυφερο, που ειχε εξωτερικα μια κρουστα απο καφε.  Το συνοδευτικο του ηταν καραμελλωμενα πρασσα, καλαμποκοψωμο, συκα και μια σαλτσα απο εσπρεσσο και κοκκινο κρασι.

Ειναι σπανιο να βαζεις μια μικρη μπουκιτσα στο στομα σου και να αισθανεσαι να ξυπναν ολα τα γευστικα σου κυτταρα ταυτοχρονα σε μια προσπαθεια να ξεχωρισουν επι μερους γευσεις.  Οχι ομως στο Fleur de Lys.

Roasted quail stuffed with choucroute, spaetzle and foie gras served with a juniper berry sauce

Seared filet mignon with a lobster truffled mac and cheese en brioche.

Η εξυπνη κινηση ειναι να αφηνεις το καλυτερο για το τελος.  Κι εδω στο Fleur de Lys  αυτο ειναι γεγονος.  Το signature dessert του εστιατοριου ειναι τα σουφλε. Σοκολατα η Grand Marnier που φιγουραρει στην φωτογραφια απο πανω. Ειλικρινα δεν εχω καταλληλες λεξεις για να το περιγραψω. Ισως αν αρχιζα τα καμωματα του Γιωργου Κωνσταντινου στην γνωστη σκηνη με τοπροφιτερολ, να τα καταφερνα.

Το fleur de Lys ειναι ακριβο εστιατοριο. Ενα 3 course γευμα κατ’ ατομο ειναι τουλαχιστο $150.  Ποσο ομως κοστιζει η γευστικη εμπειρια;

Λιγο πριν τελειωσει το γευμα μας ρωτησαν εαν θελουμε να μας φωναξουν ταξι.  Παρ’ολο που το ξενοδοχειο μας ηταν δεκα λεπτα με τα ποδια, εξω εριχνε καλαποδια.  Το ταξι μας περιμενε στην πορτα.

Guess who’s coming back for dinner!

777 Sutter Street
San Francisco, CA 94109
TEL 415.673.7779
FAX 415.673.4619

]]>

Το τμημα που θα δουμε αρχιζει στα συνορα του DC με την πολιτεια του Maryland στην περιοχη που ονομαζεται Friendship Heights.  Εδω σ’αυτη την περιοχη υπαρχει ενα ωραιοτατο εμπορικο κεντρο, το ωραιοτερο θα ελεγα στο District of Columbia.  Eχω παρουσιασει παλιοτερα φωτογραφιες απο αυτο το κεντρο. Σημερα θα προχωρησουμε λιγο.  Το Σαββατο, οταν τελειωσα με μια δουλεια που ειχα, μπαινοντας στο αυτοκινητο, η Λουμιξ μου εκλεισε το ματι.  Της το εκλεισα κι εγω.

Το κομματι που οδηγουμε περνα αποτην περιοχη Chevy Chase οπου δεξια και αριστερα υπαρχουν οι ωραιοτερες exclusive boutiques, και συνεχιζει περνωντας απο κατοικημενη περιοχη, απο τις πιο φιν φον της “πρωτευουσας”.  Το οριο ταχυτητας δεν ξεπερνα τα 35 μιλια. Συνεχιζοντας περναμε μεσα απο την πολη Bethesda, γνωστη για τα καλα της εστιατορια.  Οι φωτογραφιες βγηκαν .. στα φαναρια.  Κοκκινο; Λουμιξ ανα χειρας, κλικ μπροστα, κλικ στο πλαϊ, κλικ στο sunroof.

Δεν ειχα σκοπο να γραψω ποστ πανω σ’αυτο το θεμα. Ομως οταν ειδα τις φωτογραφιες, μου φανηκαν χαριτωμενες. Κατα μηκος της Λεωφορου Wisconsin βλεπετε ψηλα μοντερνα κτιρια γραφειων, αλλα και παλια μονοοροφα καταστηματα απομειναρια μιας αλλης εποχης.  Προς το τελος σε περιφραγμενο χωρο μπορειτε να διακρινετε και το περιφημο νοσοκομειο NIH (National Institute of Health) ενα απο τα μεγαλυτερα ιατρικα ερευνητικα κεντρα του κοσμου.

Η βολτα θα τελειωσει στην επομενη εξοδο που ειναι η “Βeltway EAST 495″ . To δεσποιναριον μπαινει στον δακτυλιο. η Λουμιξ καθεται ησυχα πια στη θεση του συνοδηγου γιατι στον δακτυλιο δεν εχει φαναρια και οι ταχυτητες (ασε τι λενε τα ορια) φτανουν και τα 80  μιλια την ωρα.

Κι ετσι πλακα στην πλακα, μαθατε και για την φιν φον λεωφορο Wisconsin, πηρατε και τον αερα σας, και ολα ωραια και καλα!

Enjoy the ride!

Σας φιλω γλυκα.

Ελπιζω μεχρι εδω να συμφωνουμε απολυτα.

Πριν αρχισω να αναπτυσσω το θεμα, πρεπει να διευκρινησω οτι αναφερομαι στις Καλες Τεχνες και οχι οποιαδηποτε τεχνη. Εμαθα κι εγω μια τεχνη στο Πολυτεχνειο, εμαθα πλεξιμο απο την κυρια Κουμελη, αλλα καλλιτεχνης δεν ειμαι.  Οσο και να μου αρεσει η ιδεα.

Ενα εργο τεχνης μας αρεσει οταν εγειρει μια η περισσοτερες απο τις αισθησεις μας.  Η μπορει να εκτιμησουμε μια λεπτομερεια του εργου, γιατι ετυχε να εχουμε καποια παιδεια που να σχετιζεται με την αισθητικη.

Αφορμη για την σημερινη αναρτηση αποτελει ο τραγικος χαμος του ανθρωπου που υπηρξε ο πλεον βραβευμενος Ελληνας σκηνοθετης του εικοστου αιωνα, και αν δεν εμφανιστει καποιο αλλο ταλεντο ισως και του εικοστου πρωτου. Ο λογος για τον Θοδωρο Αγγελοπουλο που ειχε τοσο τραγικο τελος χθες.  Πανω σ’ αυτο το μονο που θα πω ειναι οτι  με το εργο του απεδωσε την ψυχοσυνθεση μιας ολοκληρης εποχης, εκεινης της μεταπολεμικης που η Ελλαδα προσπαθουσε να ορθοποδησει. Και η δικη μου κριτικη σταματα εδω.

 Η Τεχνη στο χρονο /στο χωρο/ η τεχνη σαν κοινωνικη και πολιτιστικη εκφραση.

Σαν λαος με πολιτιστικη υπαρξη αιωνων την βλεπουμε την Τεχνη με αλλο ματι απο αυτο που την βλεπει ενας φρεσκος λαος διακοσιων πενηντα ετων, εστω κι αν δεν την εχουμε μελετησει η εκτιμησει οσο θα επρεπε.  Η γνωση και η εκτιμηση ενος εργου τεχνης απαιτει πρωταρχικα μελετη και συγκριση. Αλλοιως δεν θα ειχαμε κριτικους τεχνης.  Ενα εργο, εικαστικο, μουσικο η σε οποιαδηποτε αλλη μορφη, κρινεται οχι μονο απο την αντοχη του στο χρονο, αλλα και απο την ενταση των συναισθηματων που προκαλει.  Και διαφορετικα κρινεται οταν εχει δημιουργηθει σε εποχες που οι κοινωνικες συνθηκες δεν μας επηρρεαζουν πια, σε συγκριση με  εργο τεχνης που δημιουργειται σε παραλληλη πορεια με τη δικη μας ζωη.

Η Τεχνη αλλαζει προσωπο  στο χωρο και στο χρονο. Μερικες φορες προηγειται χρονολογικα στην ανακαλυψη συγκεκριμενης εποχης.  Τρανο παραδειγμα ειναι οι ζωγραφιες σε σπηλαια προϊστορικων εποχων.  Αυτη ειναι η δυναμη της τεχνης.  Ειναι παντα ο συνδετικος κρικος του σημερα με το χθες για την σωστη αντιληψη της ιστοριας.

Η Τεχνη των λαων της Ασιατικης ηπειρου διαφερει απο την Τεχνη των λαων της Ευρωπης και αυτη απο την Τεχνη των Ινκας.  Και καθε μια απο αυτες, αλλαζει προσωπο γεωγραφικα και χρονικα.  Η πιο απλη μορφη Τεχνης ειναι η απεικονιση της καθημερινοτητας αφου εκει δημιουργουνται εικονες και ερεθισματα.  Τοιχογραφιες με καθημερινες ασχολιες οπως το οργωμα,  το γευμα, επικεντρωνονται στον ανθρωπο σαν πυρηνα της κοινωνιας.  Εργα που απεικονιζουν νεκρες φυσεις η τοπια ειναι υμνοι στη φυση.  Πρωτα ο ανθρωπος εκμεταλλευτηκε τη φυση και μετα την θαυμασε.  Υπερογκα θρησκευτικα μνημεια, οπως αγαλματα θεοτητων η τεραστιοι καθεδρικοι ναοι εκφραζουν την μικροτητα του ανθρωπου και την υπεροχη της δικης του θεοτητας στην εκαστοτε κοινωνια που αντιπροσωπευσε μια εποχη.

Η Τεχνη δεν εμεινε στατικη στο χρονο. Ταξιδεψε και διαδοθηκε με κατακτησεις και ταξιδια  παλιοτερα και με την ευκολη διακινηση της πληροφοριας σημερα.  Παραταυτα ειναι εντονος ακομα και σημερα ο τοπικος της  χαρακτηρας.  Δειξε μου το μνημειο σου να σου πω ποιος εισαι. Δειξε μου τον πινακα σου να σου πω σε πια εποχη εζησες.

Οταν ο ανθρωπος δεν επηρρεαζοταν απο θρησκευτικες δυσειδαιμονιες (βλεπε Μεσαιωνας),  αγαπουσε τον ιδιο του τον εαυτο και το φυσικο του περιβαλλον, τοτε τα εργα του απεπνεαν αυτη την αγαπη και τον σεβασμο. Περα ομως απο τις μεγαλες χρονικες ιστορικες περιοδους, οπως η Αρχαϊκη, η Νεοελληνιστικη, η Ρωμαϊκη, η Βυζαντινη, ο Μεσαιωνας, η Αναγεννηση, που χαρακτηριζουν συνηθως ευγλωτα την “τεχνοτροπια” στα χαρακτηριστικα ενος εργου, οι εκαστοτε κοινωνικο-πολιτιστικες συνθηκες ορισαν “τασεις” μεσα απο την “τεχνοτροπια”.  Ετσι η Τεχνη εχει νατουραλιστικα χαρακτηριστικα η εντονο ρομαντικο στοιχειο,  ρεαλιστικες εικονες η ιμπρεσιονιστικα χαρακτηριστικα, γινεται αφαιρετικη, γινεται υπερβολικη, γινεται αφηρημενη.

Η Τεχνη ειτε εκφερεται σαν λογος, ειται  σαν απεικονιση, ειτε σαν ηχος,  ειτε σαν κινηση, παντα χαρακτηριζει την εποχη της και την γεωγραφια της.

Υπαρχει στατιστικα στον κοσμο η αντιληψη, οτι η τεχνη των προηγουμενων εποχων ειναι πιο αξιολογη απο την σημερινη.  Αυτο συμβαινει γιατι συναδει με την αντιληψη οτι “αυτο το εργο ειναι κλασσικο και επεζησε” .  Η αντιμετωπιση αυτη ειναι φυσιολογικη αλλα και η προσπαθεια να ερμηνεουμε συγχρονα εργα λαμβανοντας υπ’ οψιν τις παρουσες συνθηκες ειναι εξαιρετικα ενδιαφερουσα αν και δυσκολη.  Δυσκολη γιατι δεν ειναι εφικτο να κρινεις μεταβαλλομενες καταστασεις σε πραγματικο χρονο και γιατι χρειαζεται εκεινη η εκπαιδευση που ανεφερα στην αρχη.

“Τι θελει να πει ο ποιητης;” Να μια εκφραση που ακουγεται συχνα στην προσπαθεια εκτιμησης οποιασδηποτε μορφης τεχνης.  Ε, κατι θελει να πει, δεν αρχισε να μουτζουρωνει ενα καμβα για εκτονωση,  αν κι αυτο ακομα σε εποχες δυσκολιων θεωρειται θεμιτο.  Αν ο ιδιος καλλιτεχνης που σημερα εκφραζει απογνωση,  εχει τυχει ευρειας αποδοχης στο παρελθον,  τοτε αποδεχομαστε την απογνωση οπως κι αν εκφραζεται και μαλιστα αν περναμε το ιδιο “λουκι” , θαυμαζουμε το εργο.

Διαβασα προσφατα οτι η Τεχνη πρεπει να ειναι καταναλωτικη και οχι να απευθυνεται σε ορισμενο κοινο.  Διαφωνω καθετα και οριζοντια με αυτη την προσεγγιση. Κρινει εκ του αποτελεσματος και προσημαινει αρνητικα την ελευθερη εκφραση. Οταν ο “καλλιτεχνης” δημιουργει, με απωτερο σκοπο την καταναλωση, τοτε πια τον κατατασσω στην συμπαθη ομαδα των εμπορων η να το πω με πιο συγχρονη εκφραση των “μπιζνεσμεν”.  Εαν ξεκινα με την εκφραση κατα νου και το εργο του εχει μεγαλη αποδοχη τοτε ειναι καλλιτεχνης. Σε αυτη την ομαδα κατατασσω τον Μανο Χατζιδακι.

Εαν ενα καλλιτεχνη τον καταλαβουν μονο οι ομοιδεατες του, οι συγχρονοι του, οι ομοπαθεις του, οι ανθρωποι του μορφωτικου του επιπεδου, τοτε δεν ειναι λιγωτερο καλλιτεχνης. Αρκει μια μεριδα να δει και να κατανοησει την αξια του.  Λογικο ειναι να μη θελουν ολοι να μπουν στη διαδικασια της αναλυσης της εκφρασης του καλλιτεχνη.

Πρεπει λοιπον να προβληματιζει το εργο τεχνης για να εχει αξια; Οχι καθολου!  Πρεπει απλα να εγειρει μερικες η ολες τις αισθησεις. Ομως η πνευματικη διαδικασια κατανοησης μιας δυστροπης μορφης τεχνης ικανοποιει τον κριτικο και κανει την ευχαριστηση πιο εντονη.

Η μουσικη ειναι μια μορφη τεχνης, ισως η πιο δημοφιλης.  Δεν αρεσει καθε ειδος μουσικης σε ολους.  Καποτε μια συμφοιτητρια μου Τουρκαλα στο Οχαϊο ανεφερε οτι πηγε σε μια συναυλια και βιαστηκε να συμπληρωσει: “Classical music of course, who cares about Rock” .  Ωραια,  τι να της ελεγα;  Και φυσικα μου αρεσει η κλασσικη μουσικη και μαλιστα πολυ, αλλα η Ροκ σημαδεψε τον εικοστο αιωνα.  Δεν ηταν ξεσπασμα, ηταν κινημα τεχνης.  Μπορει να μη σε εκφραζει, αλλα δες την σαν εκφραση εποχης και μην την απαξιωνεις ετσι!

Στην Ελλαδα του προηγουμενου αιωνα ανθισε αναμεσα στους κατατρεγμενους των πολιτικων και κοινωνικων εξελιξεων η μουσικη που σημερα ονομαζουμε “Ρεμπετικα”.  Με ηχους και γυρισματα ανατολης και με στιχους κραυγες πονου και καταπιεσης. Τα Ρεμπετικα διωχτηκαν στην εποχη τους και αναβιωσαν μεταπολεμικα.  Δεν ειναι ενα ειδος μουσικης που θα βαλω μολις γυρισω στο σπιτι, η στο CD player στο αυτοκινητο.  Δεν μπορω να απαξιωσω την υπαρξη του η να μη κατανοησω τις συνθηκες κατω απο τις οποιες ανθισε.  Θα ακουσω ευχαριστα με την καταλληλη παρεα ρεμπετικα (για λιγο), οχι για να αναβιωσω δικες μου μνημες αλλα γιατι η μουσικη  με ευχαριστει.

Γενικα η χωρα μας περασε μια περιοδο “πονεμενης μορφης” τεχνης που σημαδεψε την κουλτουρα μας αρνητικα κατα τη γνωμη μου, ομως αυτες ηταν οι συνθηκες.

Ο Μικης Θεοδωρακης ηταν δημοφιλης σε ολους πριν απο την Χουντα.  Οταν αρχισε να γραφει πολιτικα τραγουδια πολλοι βιαστηκαν να πουν : ” Α! εμενα μου αρεσαν μονο τα παλια του ” . Και παρ’ ολο που η μελωδιες ηταν καταπληκτικες ο κοσμος (οχι ολος) απερριπτε την αναγκη του καλλιτεχνη να επαναστατησει με μουσικη.  Και πως εξηγειται το γεγονος οτι αυτη η ξεσηκωτικη μουσικη εγινε δημοφιλης σε αλλους καταπιεσμενους λαους;  Απλα και μονο με τις νοτες και χωρις να ξερουν τον Ελληνικο στιχο.  Καποιες χορδες ευαισθητοποιηθηκαν προφανως. Οταν αργοτερα εκανε πολιτικες δηλωσεις και κινησεις (που δε με εβρισκαν συμφωνη) πολυς κοσμος βιαστηκε να καταδικασει ολο το εργο του.  Τοσο βαθος.

Ο ποιητης γραφει ρομαντικα (Σολωμος), ο ποιητης περιγραφει το χωριο του (Κωστας Κρυσταλης), ο ποιητης σατιριζει την πολιτικη κατασταση (Γεωργιος Σουρης), ο ποιητης υμνει τη φυση (Ελυτης), ο ποιητης αγγιζει υπαρξιακα θεματα (Καβαφης).  Μερικα παραδειγματα.  Ο καθενας ξεχωριστος ο καθενας με τον δικο του αυθορμητισμο, με τα δικα του βιωματα και εικονες.   Σε ολα αυτα τα παραδειγματα η Τεχνη χαρακτηριζεται απο το ηθος.  Σε καμια μορφη τεχνης δε χωρα η κακοηθεια.  Οταν η Τεχνη εμπεριεχει κακοηθεια τοτε παυει να ειναι Τεχνη. Και ως κακοηθεια δεν περιλαμβανω την ρεαλιστικη η ωμη απεικονιση πραγματων και ιδεων, αλλα δολο που απευθυνεται συγκεκριμενα σε ατομα η ομαδες.

Η Εκκλησια αφοριζει τον Καζαντζακη γιατι εκανε το θεο της ανθρωπο.  Μια ομαδα θρησκοληπτων πριν χρονια στη Θεσσαλονικη, καιει σωρους βιβλιων που δεν τους εκφραζουν.  Οι αρτηριοσκληρωτικοι  ισλαμιστες   καινε το βιβλιο του Salman Rushdie.  Οι αντι-σοσιαλιστες καινε τα βιβλια του Μπερτολ Μπρεχτ.  Προσωπικα αυτοι οι παραλληλισμοι με κανουν και αισθανομαι ασχημα.  Η εκφραση της θρησκευτικης πιστης εχει δωσει αριστουργηματα τεχνης,  η θρησκευτικη πορωση γινεται δολοφονος της.

Ο χορος σαν τεχνη εχει μια παραλληλη πορεια με την  μουσικη.  Κλασσικη μουσικη, μπαλλετο,  μοντερνος χορος – ροκ ,  αλλα εχει το πλεονεκτημα οτι επειδη στερειται λογου, σπανια ξεσηκωνει τα παθη των “κριτικων”.

Το θεατρο εκτος οτι ειναι παναρχαια μορφη τεχνης, εμφανιζεται σε ολους τους πολιτισμους.  Η ιδιαιτεροτητα του θεατρου ειναι η αμεση προσεγγιση θεατη-κριτικου με τον ηθοποιο.  Εκφραση, μιμιση, λογος,  πλοκη, αγωνια, και απο μηχανης θεοι.  Η αμεσοτητα αυτη μπορει να φτασει ακομα και  σε συμμετοχη του κοινου στα δρωμενα.

Τεχνη ειναι και η φωτογραφια. Ο καθενας μας (κι εμου συμπεριλαμβανομενης) παιρνουμε μια καμερα και με τα μεσα που μας παρεχει η τεχνολογια παραγουμε εικονες που απο μεσα μας τις θεωρουμε τεχνη.  Ειμαστε ομως οντως καλλιτεχνες.  Οχι δεν ειμαστε. Ο καλος φωτογραφος ξεχωριζει, οσα μεσα κι αν διαθετουμε εμεις οι υπολοιποι για την επεξεργασια μιας φωτογραφιας. Γιατι η εικονα του εκφραζει κατι.

scholar – Rembrandt

Η ζωγραφικη ειναι η κατ εξοχην εικαστικη τεχνη χωρις να βαζω σε δευτερη μοιρα την γλυπτικη που πολλες φορες την θεωρω πιο δυσκολη.   Μικρη οταν ημουν μου ειχαν πει οτι ενα πορτραιτο ειναι καλο οταν τα ματια του σε κοιτανε σε οποια γωνια κι αν σταθεις. Και οτι το πιο δυσκολο μερος του σωματος σε αποδοση ειναι το χερι.  Για καιρο οταν ημουν μικρη εκρινα καθε προσωπογραφια η αποδοση του ανθρωπινου σωματος, με αυτα τα κριτηρια.  Αργοτερα κρατωντας ενα ραβδακι για να υπολογιζω τις αναλογιες στο εργαστηρι του Ζαχαρακη, μελετω την αξια της αρμονιας και της προοπτικης, και γινονται αυτες  τα κριτηρια μου στην εκτιμηση της τεχνης.

Capilla Notre Dame du Haut – Le Corbusier

Η αρχιτεκτονικη σαν Τεχνη εχει την επι μερους δυσκολια οτι πρεπει να σεβεται και να εναρμονιζεται με το περιβαλλον. Κι εκτος απο την αισθητικη να την χαρακτηριζει και λειτουργικοτητα. Δε νομιζω να ξεχασουμε ποτε τις ατερμονες συζητησεις για το κτιριο που στεγαζει το μουσειο της Ακροπολης.  Επισης η αρχιτεκτονικη εχει την εξης ιδιαιτεροτητα.  Ο καλλιτεχνης εκτελει παραγγελια. Η αποδοση του εργου του εχει σαφως περιοριστικες συνθηκες.

Ταξιδι στα Κυθηρα

Και φτανω στον κινηματογραφο που ηταν και ο λογος που ξεκινησα να γραφω για τα προσωπα της Τεχνης.  Η πιο καινουργια μορφη τεχνης γνωστη και ως εβδομη τεχνη,αλλα και εξαιρετικα δημοφιλης.  Κι επειδη περιλαμβανει, εικονα, πλοκη και ηχο, περισσοτερο απο καθε αλλη μορφη Τεχνης εκφραζει την πολιτιστικη ταυτοτητα του σκηνοθετη, αλλα και την ικανοτητα του να συντονισει τις επι μερους συνεργασιες που απαιτουνται για την ολοκληρωση του εργου.  Κινηματογραφος εμπορικος και κινηματογραφος κουλτουριαρικος.  Στη χωρα μας τα καναμε και τα δυο.  Τα οικονομικα προβληματα επαιξαν περιοριστικο ρολο στην ανθιση αυτου που το κοινο ονομαζε “ποιοτικο κινηματογραφο” .  Ο χαρακτηρισμος αυτος δε με εκφραζει αφου πιστευω οτι ποιοτητα μπορει να υπαρξει και στον εμπορικο κινηματογραφο. Την διαφορα τους θα την χαρακτηριζα, διαφορα στην ελευθερια της εκφρασης. “Θελω να παω να δω ενα εργο να ξεσκασω βρε αδερφε, δε θελω να προβληματιζομαι”. Ο προβληματισμος του κινηματογραφου που δεν βγαζει γελιο δεν ειναι απαραιτητα κουραση, για μερικους ειναι ξελαμπικαρισμα, η ακομα αναθεωρηση εστω και για δυο ωρες του συμβατικου τροπου σκεψης τους.

Τι αδεια θα ηταν η ζωη μας χωρις τεχνη..

Θα μας λειψεις Θοδωρε Αγγελοπουλε.

Σας φιλω γλυκα.

Η ομίχλη που άπλωνε παντού,
η μυρουδιά του λιμανιού
μου πνίγει πάντα το μυαλό,
να τον ξεχάσω δε μπορώ.
(Α. Δαβαρακης)

Η ομίχλη μπαίνει από παντού στο σπίτι
κι όσα για σένα είχες ελπίσει
έχουνε τώρα πια όλα σβήσει
η ομίχλη μπαίνει από παντού στο σπίτι
(Β. Λεονταρης)

Απρόσμενα παράξενη η μερα σήμερα στην “πρωτεύουσα”. Η παγοθυελλα του Σαββατοκύριακου αλλαξε το σκηνικό της πόλης. Το παγωμένο χιόνι δημιουργεί την αίσθηση πως βρισκεσαι σε παραμύθι. Όμως δεν ειναι μόνο αυτο. Σήμερα το πρωι είχε μια παράξενη σκοτεινιά και θολούρα η ατμόσφαιρα. Στην προοπτική κι άλλης παγοβροχης, πολλα σχολεία κλείνουν, η κυβέρνηση ανοιγει αργοτερα και οι δρόμοι ειναι απελπιστικά ερημοι. Οι μετέωρολογοι μας υπόσχονται άνοδο της θερμοκρασίας.

Πραγματικά όσο περνούσε η μέρα τόσο η παγωνιά γλυκαινε. Όμως αυτη η διάφορα αλλαξε άλλη μια φορα την εικόνα. Ομιχλη τόσο πυκνή που ούτε μαχαίρι δεν την έκοβε.
Και το σκηνικό γίνεται ακόμα πιο παραμυθένιο.

Οι φωτογραφίες σήμερα ειναι απο τον δικο μου δρόμο. Όπως τον αντικρυσα γυρίζοντας αποψε. Αφήνω τρία ελάφια να περάσουν απέναντι χωρίς να τα ταραξω. Φτάνω στο σπίτι, αφήνω αυτοκινητο και τσάντα και κάνω μια μικρη βόλτα για να φωτογραφισω την ομορφιά. Δεν αντεχεται η υγρασία όμως. Την αναπνεω, με πνίγει.

<a

Ώρα να πάμε μέσα. Σε λίγο θα έρθουν τα παιδια και τα κουτάβια. Οι φωτογραφίες ειναι βγαλμενες με το iPad. Sorry Lumix!

Σας φιλω γλυκα.

Εδω η Πατησιων αλλαζει προσωπο. Οριογραμμες οι οδοι Αγιου Μελετιου και Φωκιωνος Νεγρη.  Στη βορεια γωνια Πατησιων και Αγ. Μελετιου ηταν ενα παλιο τετραοροφο που δε ξερω αν εχει γκρεμιστει. Εκει εμενε  ο Μιμης ο Πλεσσας που ηταν παιδικος φιλος της μαμας.  Το πιανο στα παιδικα παρτυ.  Η μαμα παντα λατρευε οτι εγραφε ο Μιμης Πλεσσας στην πορεια της καριερας του.

Στη νοτια γωνια χτιστικε προς τα μεσα του ’60 το συγκροτημα Μπροντγουεη με θεατρο (κατοπιν Δανδουλακη) και σινεμα.  Ειχε και μια σκοτεινη στοα με μικρες μπουτικ που με επιανε αγχος απο το σκοταδι και δεν εβλεπα την ωρα να ξαναδω το φως.

Πατησιων και Φωκιωνος Νεγρη η βιτρινα της Καλογηρου παντα με ομορφα κομματια. Την εποχη που ηταν ολα δικης της κατασκευης και δεν ειχε ακομα αρχισει να κανει εισαγωγες Πραντα.  Απεναντι στον ημιοροφο το περιφημο καταστημα με αποκριατικες στολες “Βιβη Τσαγανεα” .   Εκει η μαμα αγοραζε καπελα και περουκες για να συμπληρωνει τις στολες που μας εφιαχνε η ιδια με αγαπη και πολυ μερακι.  Απο τις πιο ομορφες δημιουργιες της, η μαρκησια μου,  η κολομπινα μου και η αμαζονα μου. Η λευκη περουκα, το μαυρο μαστιγιο και το καπελλο μου ηταν απο την κυρια Βιβη Τσαγανεα.

Σταση Κεφαλληνιας, σταση Αγγελοπουλου και σταση ΟΤΕ.

Δεξια και αριστερα μικρα και περιποιημενα καταστηματα με απολυτα αγαπημενα μου, τα παιδικα παπουτσια του Μουγερ και του Σιμι.

Ο κινηματογραφος Αελλω στην σταση Κεφαλληνιας ηταν ενα no no.  Μας ελεγαν να μη παμε εκει γιατι θα μας πιασουν το μπουτι (για να το πω ευγενικα) και λεγοταν οτι κατα τη διαρκεια των προβολων επαιζαν και τσοντες.  Δε ξερω, γιατι δεν πηγα, αλλα το να εισαι σε φισκα τρολευ  Ομονοια – Πατησια δεν ηταν πιο ασφαλες.  Αυτο το ξερω.

Σταση Κεφαλληνιας.  Το δεσποιναριον ερχεται στη ζωη στην κλινικη του γιατρου Χριστοφορακου.  Στην ιδια κλινικη βλεπει το φως του κοσμου και η μικρη Τινα τεσσερα χρονια μετα.

Αφηνουμε αριστερα το “Μικρο Πολυτεχνειο”  σημερα καταστημα νεωτερισμων Μαρκς εντ Σπενσερ αν δε κανω λαθος.  Το Μικρο Πολυτεχνειο ηταν ανωτερα σχολη εργοδηγων και επαιξε σημαντικο ρολο στην εξεγερση του Νοεμβρη 1973.

“ΟΤΕΕΕΣ Αλεξαντραααας” φωναζε ο εισπρακτορας απο το μικροφωνακι στην χαρακτηριστικη του θεση διπλα στην πισω πορτα. Για μας που πηγαινοερχομασταν καθημερινα η πιθανοτητα να συνανταμε τους ιδιους εισπρακτορες στις ιδιες γραμμες ηταν μεγαλη. Ενας μαλιστα θυμαμαι σε διαδρομες και ωρες  που δεν ειχαν πολυ κινηση, εβγαζε ενα κεντημα και κεντουσε σταυροβελονια.

Ανωτατη σχολη Οικονομικων και Εμπορικων Επιστημων (παλιοτερα Ανωτατη Εμπορικη). Εδω διδασκε Αστικο δικαιο ο θειος ο Κωστας Φ. Τον θειο Κωστα τον θεωρουσα σοφο με το παιδικο μου μυαλο.  Γιατι ολοι οι μεγαλοι τον ελεγαν αυθεντια και γιατι ειχε εκεινο το ατημελητο μουρτζουφλο υφος, που ομως γινοταν γλυκο οταν του μιλουσα. Ειχε υπομονη ο θειος με το δεσποιναριον και απαντουσε σε ολες τις ερωτησεις του. Τις μαζευε το δεσποιναριον γιατι δεν εμπιστευοταν αλλους σε υπαρξιακα προβληματα οπως γιατι τα Χριστουγεννα δεν ειναι την πρωτη του Γεναρη.  Ο θειος Κωστας εμενε λιγο πιο κατω στην οδο Κανιγγος και οι μεγαλοι ελεγαν οτι ειχε κανει ειδικη ενισχυση στα πατωματα του διαμερισματος για να αντεχε το βαρος των βιβλιων του. Ο θειος ειχε τεραστια αγαπη στις θεωρητικες επιστημες και μια ειρωνια για τις θετικες.  Οταν του ανακοινωσα σε μια απο τις επισκεψεις μου οτι θα γινω μαθηματικος, μου ειπε οτι το προβλημα του λαγωου και της χελωνας εχει προ πολλου λυθει και οτι καλυτερα να γινω νομικος για να διαπρεψω.  Το ιδιο μου ελεγε αργοτερα και η φιλολογος μου η Κομησσα αλλα τους την εσκασα.

Αφηνουμε αριστερα και πανω το πεδιον του Αρεως με το περιφημο Γκρην Παρκ του Γιωργου Οικονομιδη και αργοτερα του Αλκη Στεα.  Φοβερες γρανιτες τα καλοκαιρια.  Κι εκεινο το παλκο, ετσι μου ερχοταν να ανεβω και να συστηθω και με κραταγε η μαμα.

Δυο δρομοι που θα θυμομαστε παντα ειναι οι οδοι Χευδεν και Δεριγνυ.  Καποια ανοιξιατικη μερα δινουμε ραντεβου στη Δεριγνυ με τα παιδια της παρεας.  Τα αγορια πανε στη Δεριγνυ και περιμενουν. Η Ντανυ κι εγω συναντιομαστε στην Χευδεν και περιμενουμε νευριασμενες γιατι τα αγορια αργουσαν. Δεν ειχαμε και κινητα βλεπεις.  Ειδαν κι αποειδαν τα αγορια και αποφασισαν να κοιταξουν πιο περα. Μας βλεπουν στη Χευδεν ετοιμες για καυγα.  Που ειπαμε να βρεθουμε; ρωτα ο Γιωργος με ολη την υπομονη που του ειχε περισεψει.  Δεριγνυ απανταμε με ενα στομα.  Απο τοτε,  ακομα και σημερα ακουμε την ιδια ιστορια και απο τον Γιωργο και απο τον Ερρικο οταν θελουν να υπερβαλλουν για την πολυπλοκοτητα της γυναικειας σκεψης. Πφ!

Αρχαιολογικο μουσειο Αθηνας. Αυτα τα ωχρα και τα τερακοτα χρωματα ηταν παντα τα αγαπημενα μου.

Το Ακροπολ Παλλας που προσφατα τυλιχτηκε στις φλογες ηταν αφορμη να γραψω την δικη μου ιστορια της οδου Πατησιων.  Ψαχνοντας στο Γκουγκλη για φωτογραφιες οι περισσοτερες ειναι αυτες της πυρκαγιας,  τι κριμα.  Αριστερα το αρχαιολογικο μουσειο της Αθηνας,  νεοκλασσικο στολιδι που χρονολογειται απο τα μεσα του δεκατου ενατου αιωνα.

Το τρολλευ περνα εξω απο το Μετσοβιο Πολυτεχνειο.  Ειναι καλοκαιρι του 1992. Τα ματια  δακρυζουν. Πολυ το νεφος σημερα παρατηρει ο συνεπιβατης. Ναι απαντω. Ενας βρωμοτσιγκος σκεπαζει το κτιριο της Πρυτανειας μετα τη φωτια του περασμενου Οκτωβρη. Κλαιω για τις καταστροφες.

Το τρολλευ περνα μπροστα απο το Πολυτεχνειο.  Εδω ειναι στο σχολειο του θειου του Γιαννη και του Νονου μου δειχνει η μαμα.  Τοτε θα ερθω κι εγω εδω οταν μεγαλωσω.  Η μαμα χαμογελα.

Η μαμα και ο μπαμπας δακρυζουν οταν το ονομα μου φιγουραρει στις λιστες των επιτυχοντων στο ΕΜΠ.  Ο χωρος ειναι τοσο δικος μου πια.  Το αιθριο της αρχιτεκτονικης, το αμφιθεατρο των Χημικων,   τα εργαστηρια στου Γκινη.  Η καφετερια στο Πρυτανειο,  ο Λιβανεζος που με κυνηγουσε χερι ποδαρι, τα πηγαδακια, οι σπιουνοι, οι πορωμενοι με τα αμπεχωνα, τα ταγαρια.  Θα μπορουσα να γραψω ολοκληρο βιβλιο για τα χρονια στο ΕΜΠ. Αργοτερα μεταφερθηκαμε στου Ζωγραφου.  Που δεν ειχε την αιγλη του Πολυτεχνειου.  Ισως μια αλλη φορα.  Εκει γνωρισα σημαντικους ανθρωπους που εχουν μεινει για παντα σημαντικοι στη ζωη μου. Δε μ’ αρεσει να αραδιαζω ονοματα.

Το Πλαισιο, η Στουρναρα, τα Εξαρχεια λιγο πιο πανω.

Απο την σελιδα της σχολης αρχιτεκτονων του ΕΜΠ.  Σχεδιο Καυτατζογλου.

Σκουπιζω τα ματια που δακρυζουν .. απο το νεφος και κοιτω δεξια. Το διαμερισμα της θειας της Ελενιτσας που πηγαινα τα μεσημερια για να δω τα ξαδερφια μου τον Νεστορα και την Τζελη που ειχα τελειωσει την Νομικη και εκαναν μεταπτυχιακα.  Κι επειδη ηταν κεντρο ολοι οι φιλοι τους ηταν εκει μιλωντας για νομικα θεματα και ημουν σα ψαρι εξω απο τα νερα του.

Να και η παλια Ιταλικη σχολη. λα σκοαλα Ιταλιανα, που αργοτερα μεταφερθηκε στα Πατησια λιγο πιο πανω απο την Κλωναριδου.  Το φροντηστηριο Γνωμων οπου λατρεψα τους γεωμετρικους τοπους.  Το καταστημα Μινιον με τις μπλε ρουα ποδιες του Τσεκλενη, που δεν πηγαιναμε γιατι δεν αρεσε στη μαμα.  Προτιμουσε τον Λαμπροπουλο, τον Στρατηγιου και την Αθηναια, ηταν μαλλον θεμα στατους.  Τι να πω. Το τρολλεϋ στριβει αριστερα για την πλατεια Κανιγγος.  Αφηνουμε δεξια τα Χαυτεια, του Λουμιδη που μοσχοβολαγε ο καφες καθως το αλεστηριο δε σταματαγε ποτε, το καθαριστηριο που πρωτο εφερε αυτοματο μηχανημα που διπλωνε πουκαμισα, το φαρμακειο του Μπακακου, ενα σαλεπιτζιδικο σε μια στοα που με εφερνε ο παπους για λουκουμαδες.  Τον εφημεριδιπωλη να φωναζει, εφημεριδεες, πρωϊνες, απογευματινες, βραδυνες, επικαιρα, η Δομηηηηη!!!! Ο παπους αγοραζει τη Χρυσα Παραδειση σε τευχη και αργοτερα τα δενει για να μαθει το δεσποιναριο να μαγειρευει.  Αγοραζει και την Δομη που βρισκεται ακομα στο σπιτι της μαμας. Αγοραζει και την γκοφρεττα με τις σημαιες αλλα παλι ατυχια..  την εχουμε!  Αγοραζει και μια μπιτερ και μια κροκαν Παυλιδου.

Το τρολλεϋ στριβει αριστερα  και το ταξιδι τελειωνει.

Απο τα ανθεστηρια στον Προμπονα στη Γεφυρα.

Απο το εργοστασιο στο Παρκο.

Απο αστικη Αθηνα σε γκετο αλλοδαπων.

Απο εξοχη σε πολη.

Απο εμπορικος δρομος σε κατεβασμενα ρολλα.

Δε ξεφυγα ουτε δεκα μετρα απο την Πατησιων. Αν ξεφευγα θα ηθελα αλλες δεκα αναρτησεις.  Ισως και παραπανω. Πιστευω οτι εζησα το δρομο στην αρχη της παρακμης του μα προλαβα να δω και ομορφιες.  Οπως και ναχει οταν περνας τα παιδικα και εφηβηκα σου χρονια κανοντας καθε μερα την ιδια διαδρομη, ο δρομος γινεται  κομματι της ζωης σου.

Κι ενω ανοιξα τα φτερα και πεταξα μακρυα, και περπατησα απο την λεωφορ Σινκο ντε Μαϊο μεχρι την Μπουλεβαρ ντε Σανζ Ελυζε, και απο την Φιφθ Αβενιου μεχρι το Νιεφσκι Προσπεκτ, καθε φορα που ξαναγυρνω στην οδο Πατησιων, αυτο το ευλογημενο το νεφος μου φερνει δακρυα.

Σας φιλω γλυκα.

Πη Ες . Τη σειρα αναρτησεων με τιτλο “Οδος Πατησιων” αφιερωνω στη μαμα μου που ειναι μια βερα Πατησιωτισσα για ογδοντα εννεα συναπτα χρονια.

]]> http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/21/patission/feed/ 17 despina aello mouseio kaftatzoglou-face http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/20/patission4/ http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/20/patission4/#comments Fri, 20 Jan 2012 04:16:35 +0000 despinarion http://despinarion2.wordpress.com/?p=836 Continue reading »

Σταση Αγιος Λουκας -Κινηματογραφος Σελεκτ.

Δε νομιζω να εχω παει σε κινηματογραφο περισσοτερες φορες απο οτι  εχω παει στο Σελεκτ.  Ηταν το κατ’εξοχην χειμερινο μας σινεμα.  Ηταν το ραντεβου του Σαββατου και παντα 6 με 8 το απογευμα. Εφερνε παντα τις ταινιες του Γιαννη Δαλιανιδη και του Φιλοποιμενος Φινου. Η προθηκη στην εισοδο ηταν κλασσικη. Η Μαρθα Καραγιαννη με ενα ποδι ατελειωτο, η Χλοη Λιασκου τσαχπινιζουσα, η Ρενα Βλαχοπουλου να μας κλεινει το ματι και ο Κωστας Βουτσας τζοβενο.

Δυστυχως δε βρηκα φωτογραφια του Σελεκτ οσο κι αν εψαξα. Βρηκα ομως μια του θερινου σινεμα Ηλεκτρα σχεδον απεναντι.  Οπου τα καλοκαιρια οι τριγυρω πολυκατοικιες εβλεπαν τζαμπα εργα. Φυσκα ηταν τα μπαλκονια, σιγουρα εφερναν ολο το σοϊ.

Καπου εκει στο ιδιο τετραγωνο ανοιξε το πρωτο καταστημα με φρεσκα ζυμαρικα.  Πηγαιναμε και παιρναμε ραβιολια φρεσκα με το κιλο. Η μαμα τα θεωρουσε τρομερες γκουρμεδιες και τα επαιρνε για τα τραπεζια της.

Σταση Πλατεια Κολιατσου.

Δυο πλατειες ειχε κι εχει ολες κι ολες η οδος Πατησιων. Την πλατεια Κολιατσου και την πλατεια Αμερικης (η Αγαμων).  Η πλατεια Κολιατσου ηταν το τερμα του τρολεϋ 12 (Κολιατσου -Παγκρατι).  Το κομματι της οδου Πατησιων απο την Πλατεια Κολιατσου μεχρι και την σταση Αγγελοπουλου ηταν γεματο καταστηματα υποδηματων. Δε νομιζω να υπηρχε φιρμα Ελληνικη που να μην ειχε καταστημα εδω.  Με κορωνιδα το καταστημα της Καλογηρου  στη διασταυρωση Πατησιων και Φωκιωνος Νεγρη. Αλλα σα πολυ να προχωρησα.

Σταση Λυσσιατρειο.

Αφηνουμε αριστερα το παλιο θεατρο “Αννα και Μαρια Καλουτα” οπου οπως μου διηγειται η μαμα πηγαιναν να δουν τα “Καλουτακια”.  Ο κινηματογραφος Ραδιο ΣΙτυ διπλα εφερε στα μεσα της δεκαετιας του ’60 το συστημα προβολης “Σινεραμα” που εδινε την εντυπωση τρισδιαστατης εικονας.  Παρακολουθωντας την ταινια “Τορα Τορα Τορα” το δεσποιναριον αισθανεται οτι ηταν απανω  στο Περλ Χαρμπορ.

Σταση Καλιφρονα.

Εδω κατεβαινουμε για να επισκεφθουμε διαφορους αγαπημενους.  Ο νονος και η νονα  μου πριν μετακομισουν στην Κηφησια, ο νονος και η νονα της Τινας (Μιχαλης και Κικη ) και γωνια Πατησιων και Καλλιφρονα, ο κυριος Κωστας και η κυρια Αργυρω.  Η κυριες Αργυρω και Κικη ηταν στο καρε του κουμ- καν της μαμας.  Καθε Πεμπτη εναλλακτικα καθε μια απο τις κυριες (καργιες κατα δεσποιναριον) 5-10 το βραδυ δεχοταν τις αλλες και ντουμανιαζαν το συμπαν με παρεα τον μπερμπαντη τον μπαλαντερ.

Απο τη σταση Καλιφρονα ως την επομενη, την πλατεια Αμερικης θα παμε με τα ποδια. Οχι τιποτε αλλο αλλα πρεπει να κανουμε μια μεγαλη σταση Πατησιων και Θασου 9.  Εδω περασα μερες και νυχτες ακομα κατα τη διαρκεια της φοιτητικης μου ζωης.  Ηταν το σπιτι της αγαπημενης μου συμφοιτητριας και κολλητης Ντανυς, μετεπειτα διπλοκουμπαρας μου αφου με παντρεψε και βαφτισε και τη Δαφνη μου.  Γνωριστηκαμε στην οδο Πατησιων, μια μερα μετα απο κατι εργαστηρια εξω απο το Πολυτεχνειο. “Σε ειδα στην αιθουσα, περιμενεις το τρολεϋ ; Ναι κι εσυ; Παμε λιγο με τα ποδια.  Και πηγαμε και περπατησαμε μετα χρονια μαζι. Εκεινη τη μερα φτασαμε Θασου 9 και η μαμα της η κυρια Λωμη μας κερασε μουσταλευρια με νισεστε. Οι τρελλες μας, τα διαβασματα μας, οι αγαπες μας μαζι κι αχωριστες η Ντανυ και η Δεσποινα.  Ασχετοι χαρακτηρες, εκεινη να ορμα κι εγω να την συγκρατω,  εκεινη να τολμα κι εγω να το σκεφτομαι σαραντα φορες,  εγω να διαβαζω δυνατα, κι εκεινη να ακουει και να γραφει καλυτερα απο μενα. Οι γονεις της με λατρευαν.  Ελεγαν τι υπεροχο κοριτσι. Η μαμα την συμπαθουσε, ελεγε, τι τρελλοκαμπερω!

(φωτογραφια που δημοσιευτηκε στην εφημεριδα ΕΘΝΟΣ)

Πλατεια Αμερικης.  Κατεβαινω για να παω στο φροντηστηριο των Αγγλικων μου στου “Χαμπακη” στη Φωκιωνος Νεγρη.  Στην πλατεια Αμερικης ακριβως πισω απο το παρκο της πλατειας μενει η κυρια Μενη και ο κυριος Ρενἐ.  Η κυρια Μενη ηταν αλλη μια κυρια απο την συνομοταξια “καργιες”, ισως η πιο φανταχτερη. Φοραγε ενα κατακοκκινο κραγιον, ηταν κοντη και ψηλωνε με κατι δωδεκαποντα, ειχε ενα εντελως κορακἰ κοντο μαλλι και τα ηθελε ολα δικα της.  Ετσι καποτε χωρισε με τον κυριο Ρενἐ και σταματησε να ερχεται στο καρε.  Την αντικατεστησε μια κοκκινομαλλα που τη λεγανε Βιολεττα κι εμεις τη λεγαμε “Αβιο-ιολεττα” και νευριαζε η μαμα. Και για να ολοκληρωσω το κεφαλαιο “καργιες” εφυγε και η Αβιο-ιολεττα και προεκυψε η κυρια Νικη που ηταν μια χαρα κυρια.  Και εμενε στον Αγιο Λουκα.  Και ηταν και αλλες δυο κυριες, η κυρια Ρενα που με το που εφτανε εδινε παραγγελια, Δεσποινακι χρυσο μου, ενα μετριο.  Και η κυρια Μινια που ερχοταν απ του δαιμονου την ακρη, τους Αμπελοκηπους.  Αυτο δεν ηταν καρε, ηταν ἐνα ματσο Αβιο-ιολες. Θεος σχωρες τις οσες εφυγαν. Κατα βαθος τις αγαπουσα κι ας ντουμανιαζαν το συμπαν παρεα με τον εραστη τον μπαλαντερ.

Κι ενα τραγουδακι που μ’αρεσει πολυ..

….συνεχιζεται

]]> http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/20/patission4/feed/ 7 despina ηλεκτρα pl.amerikis http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/16/odospatission3/ http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/16/odospatission3/#comments Mon, 16 Jan 2012 13:49:21 +0000 despinarion http://despinarion2.wordpress.com/?p=825 Continue reading »

]]> Δυο βηματα πισω. Στο πρωτο μερος της σειρας “Ὁδος Πατησιων” ανεφερα το νεοκλασσικο στη διασταυρωση των οδων Πατησιων και Λασκαρατου. Βρηκα μια εξαιρετικη φωτογραφια στο site Panoramio και το φερνω εδω να το δειτε. Χρονια το εβλεπα στη στροφη του τρολλευ.  Δειτε τους περιτεχνους προβολους στα μπαλκονια και τα ωραια καγκελα. Σαν να το φανταζομαι στην εποχη του.  Κατω η κουζινα στο μεσον οι χωροι υποδοχης και στον τελευταιο οροφο τα υπνοδωματια.  Με τους ενοικους και το προσωπικο τους να ειναι παντα απασχολημενοι καθως εναλλασσονται οι τεσσερεις εποχες στα παλια νοικοκυρια.  Στα μπαλκονια του τελευταιου οροφου βλεπουμε ενα μικρο δειγμα ζωης. Ειναι γεματα γλαστρες. Καποιος τα ποτιζει. Καποιος που πηρε το χθες και ισως το εκτιμα κιολας. Ποιος ξερει. Συνηθως τα νεοκλασσικα που καταστρεφονται ειναι περιπτωσεις πληθωρας κληρονομων.

Σταση Αγιος Λουκας

Χανεται μεσα στην γκριζιλα της πολυκατοικιας του ’60 ο ναος του Αγιου Λουκα που χτιστηκε στα μεσα του δεκατου ενατου αιωνα απο τον γερμανο αρχιτεκτονα Τσιλλερ.  Βυζαντινος μετα τρουλλου που πηρε την τελικη του μορφη με κωδωνοστασια και νεα προσοψη λιγο πριν τα μεσα του εικοστου αιωνα.

Τα παιδακια στα σχολεια της περιοχης ειχαν μια χαρα μολις αρχιζε η σχολικη χρονια (τον Οκτωβρη τοτε) ερχοταν η γιορτη του Αγιου Λουκα να θυμισει την ξενοιασια του καλοκαιριου που εσβηνε.  Οι παλιοι θα θυμουνται ενα καστανα που αλλαζε θεση στον προαυλιο χωρο της εκκλησιας αναλογα με την κινηση.

Αγιος Λουκας. Και το ονομα αυτης Δεσποινα.  Εκει βαφτιστηκε το δεσποιναριον, εκει παντρευτηκε η μαμα, η θεια Νικη, η θεια Ρεα, ο θειος Γιαννης και ο θειος Ριχαρδος.  Βυζαντινος μετα τρουλλου και δυο κωδωνοστασια.

Στις αρχες της δεκαετιας του ’70 ειπανε οτι πιασανε κατι ναρκομανεις στο προαυλιο του ναου. Ολοι οι ξερολες ειπανε τοτε οτι φταιει η νεοδμητη παραπλευρα φοιτητικη εστια και το φοιτηταριο. Θου Κυριε φυλακη τω στοματι μου.

Σταση Αγιος Λουκας. Απεναντι απο την εκκλησια σχεδον ανοιγει στα τελη του ’50 ενα καταστημα διακοσμησης που αναλαμβανε και κορνιζωσεις. Με μοντερνα προθηκη δανεζικο στυλ. Ιδιοκτητης ο Εδισον Βηχος που πρωταγωνιστησε σε παλιες Ελληνικες ταινιες . “Ο αγαπητικος της Βοσκοπουλας” και το εργο “Δαφνις και Χλοη” γυριστηκαν στις αρχες της δεκαετιας του ’30 σε παραγωγη του Παναγιωτη Δαδηρα και σκηνοθεσια του Ορεστη Λασκου.  Η μαμα ενθουσιαστηκε με την αφιξη του καλλιτεχνη και θεωρησε καλο να τον υποστηριξει στην αρχη της καινουργιας καριερας ζητωντας του συμβουλες για το νεοδμητο της Κυπριαδου. Η συνεργασια κρατησε για λιγο, και οτι απεμεινε ειναι 4-5 πινακες (καθολου κακοι θα ελεγα). Ομως η μαμα αρνηθηκε να βαλει εξω απο το σπιτι το φαναρι που της προτεινε ο κυριος Εδισον δηλωνοντας οτι δε θα κανει το σπιτι της “μπορντελο”. Βεβαια δε του το ειπε καταμουτρα του ανθρωπου, αλλα το ειπε σε ολους τους αλλους.

Σταση Αγιος Λουκας.

Το κομμωτηριο “Γιαννακης” ηταν ο “Αγγελος” μας στα Πατησια και ακομα καλυτερος. Ο κυριος Γιαννακης και η κυρια Φωφη ειχαν ενα υποδειγματικο κομμωτηριο.  Στην αρχη ηταν αριστερα στην Πατησιων οπως παμε νοτια και μετα μεταφερθηκαν σε καταστημα σε καινουργια πολυκατοικια δεξια. Ο κυριος Γιαννακης ηταν πραγματικος κυριος.  Εκανε μονο το κουρεμα και σε λιγοστες πελατισσες (οπως η μαμα).  Μαυρο παντελονι, αψογο λευκο πουκαμισο. περιποιημενα χερια, ευγενικος και λιγομιλητος. Απαγορευοταν το κουτσομπολιο στυλ κατινε στου Γιαννακη.  Ολες οι κοπελλες χαμογελαστες και περιποιητικες ασχετα ποσο μικρη ηταν η πελατισσα.  Ο κυριος Γιαννακης εκοβε και τα μαλλακια του δεσποιναριου απο νινι που ηταν. Η κυρια Φωφη τροφαντη πανεμορφη γυναικα με το πιο ομορφο ακαζου χρωμα στο μαλλι ηταν υπευθυνη για τις βαφες. Οπου οι βαφες γινονταν σε χωρο εσωτερικο και οχι στο κυριως σαλονι.  Η κυρια Φωφη ηταν αδελφη της μητερας της Ελενας Ναθαναηλ, που ως παιδι την ειχα πετυχει μερικες φορες στο κομμωτηριο.  Ειχε και η κυρια Φωφη μια κορη που ηταν ακομα πιο ομορφη απο την Ελενα.  Η κυρια Φωφη αντεξε ολες μου τις νεανικες και εφηβικες τασεις με το χρωμα των μαλλιων. Θελω μες της ελεγα.  Μα Δεσποινακι μου, εχεις μακρυα μαλλακια, δε θα ειναι σικ. Θα σου προσθετουν χρονια. (Εγω αυτο ηθελα, να με περνανε για εικοσαρα την δεκαεφταρα).  Αν σου κανω μες θα πω στο Γιαννακη να σε κουρεψει σαν την Εφη Μελα.  Οοοχι με τιποτα. Τελικα η πελατισσα εχει δικιο και βγηκα με μες και μακρυ μαλλι σαν εικοσιεφταρα και γουσταρα κι απο πανω. Και μολις αρχισαν να βγαινουν οι ριζες εκανα μια βαφη και ξαναρθα στα καστανα ισα μου.

Στι υπογειο του Γιαννακη ειχαν πεντικιουρ και η ιδια κυρια  εκανε και μανικιουρ. Το πρωτο μου μανικιουρ το εκανα στο Γιαννακη κατω απο ενα σεσουαρ. Δε θυμαμαι το ονομα της κυριας, αλλα το προσωπο της ποτε δε θα το ξεχασω. Ποτε. Γλυκεια ευγενικη με ενα θλιμμενο βλεμμα. Αισθανθηκα ασχημα που μια κυρια πιο μεγαλη απο μενα με φροντιζε ετσι. Γιατι ολοι ελεγαν οτι εργαζοταν για να μεγαλωσει τα παιδια της. Κι ευτυχως ειχε πολυ πελατεια, ομως αυτη η ανισοτητα με ειχε προβληματισει. Γραφοντας θυμηθηκα. Ηταν η κυρια Ρουλα. “Θα σου βαλω ενα απαλο ροζ γιατι εισαι κοριτσακι ακομα”

Το κομμωτηριο του κυριου Γιαννακη εκλεισε οταν πηρε συνταξη. Ο κυριος Γιαννακης και η κυρια Φωφη δεν υπαρχουν πια αλλα εγραψαν ιστορια στη σταση “Αγιος Λουκας” την εποχη που ο δρομος εξελισσοταν σε αστικο κεντρο.

Συνεχιζεται….

]]> http://despinarion2.wordpress.com/2012/01/16/odospatission3/feed/ 8 despina νεοκλασσικο ag.loukas